CERES ศูนย์การเรียนรู้เพื่อความยั่งยืน

ชลธิชา ตั้งวรมงคล


มหานครเมลเบิร์นประเทศออสเตรเลียครองแชมป์เป็นเมืองน่าอยู่ (livable city) ที่สุดในโลกมาแล้วสามปีซ้อน (2011-2013) ในเมลเบิร์น ลองไปถามใครก็ได้ เชื่อเถอะ…ไม่ใช่จะทุกคนที่รู้จักศูนย์การเรียนรู้ที่ชื่อว่า CERES แต่หากลองไปถามบุคคลที่สนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาอย่างยั่งยืน ร้อยทั้งร้อยรู้จัก CERES กันทั้งนั้น  (จากประสบการณ์ส่วนตัว ถามมาสี่คน รู้จักศูนย์นี้กันทั้งสี่คน = 100%)

CERES ย่อมาจาก Centre for Education and Research in Environmental Strategies ซึ่งแปลตรงตัวได้ความว่าศูนย์เพื่อการศึกษาและวิจัยยุทธศาสตร์สิ่งแวดล้อม ตามตำนานกรีก Ceres (อ่านว่า ซีรีส แต่ลงน้ำหนักที่พยางค์แรก) หมายถึงเทพีผู้ปักปักษ์รักษาการเกษตร ซึ่งความหมายนี้สะท้อนงานและภารกิจของศูนย์นี้ได้เป็นอย่างดี


จากพื้นที่ฝังกลบขยะเกือบสามสิบไร่ ถูกเปลี่ยนให้เป็นที่ตั้งขององค์กรไม่แสวงหากำไร (non-profit organization) โดยคนในชุมชนเองในปี 1981 และเปิดเป็นศูนย์เรียนรู้อย่างเป็นทางการในปี 1982ปัจจุบัน CERES เป็นทั้งศูนย์การเรียนรู้และกิจการเพื่อสังคมเพื่อสร้างความยั่งยืนอย่างครบวงจร พูดให้ชัดคือ ที่นี่มีทั้งร้านอาหาร และแหล่งขายพืชผักปลอดสารพิษ ถ้ามากินแล้วติดใจอยากปลูกเอง ที่นี่ก็มีร้านขายต้นกล้า เมล็ดพันธุ์ และอุปกรณ์ทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับการปลูกพืชผักปลอดสารพิษ  แถมยังมีการจัดฝึกอบรมด้านการจัดการอาหาร พลังงาน น้ำ และขยะอย่างยั่งยืนให้กับผู้สนใจตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยผู้ใหญ่ นอกจากด้านสิ่งแวดล้อมแล้ว CERES ยังให้ความสำคัญกับชุมชนและวัฒนธรรม โครงการหลายอย่างจะเชื้อเชิญให้ชุมชนรอบข้างเข้ามามีส่วนร่วมเสมอ


CERES เปิดให้คนทั่วไปเข้าชมฟรี โดยมีการนำชมศูนย์ฟรีทุกวัน มีการจัดอบรมซึ่งมีทั้งฟรีและต้องเสียเงิน มีการจัดกิจกรรมเพื่อให้คนในชุมชนใกล้เคียงได้มาพบปะกัน เช่น การแลกเปลี่ยนพืชผักผลไม้ระหว่างกัน การแลกเปลี่ยนทักษะความรู้เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้แก่กัน ทั้งยังมีกิจการเพื่อสังคมที่ประสบความสำเร็จอย่าง Fair Food ซึ่งเป็นการจัดขายส่งผักผลไม้ปลอดสารพิษจากมือผู้ปลูกให้ถึงมือผู้บริโภคผ่านการสั่งออนไลน์ (จริงๆ ก็ไม่ถึงมือผู้บริโภคดี แต่จะมีการส่งไปในจุดที่ใกล้เคียง โดยขออาสาสมัครที่ยอมให้ใช้บ้านตัวเองเป็นจุดส่งผัก แต่ผู้บริโภคต้องมารับผักในวันเดียวกัน)


CERES มีคนมาเยี่ยมชม สูงถึง 350,000 คนต่อปี และยังได้รับรางวัลด้านศูนย์การเรียนรู้ งานชุมชน วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม ความยั่งยืนมากกว่าสิบรางวัล อันที่จริงในเมืองไทยของเราก็มีศูนย์การเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความยั่งยืนของสังคมสิ่งแวดล้อมอยู่ไม่น้อย ในกรุงเทพเอง ก็มีโครงการสั่งผักโดยตรงจากผู้ผลิตเช่นกัน แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ศูนย์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมความยั่งยืนอย่างครบวงจรโดยให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของชุมชนยังไม่ปรากฎในกรุงเทพซึ่ง ‘ความยั่งยืน’ ถือเป็นประเด็นเร่งด่วน  เนื่องจากมหานครที่มีผู้คนมากกว่าสิบล้านคนแห่งนี้ นอกจากจะใช้ทรัพยากรธรรมชาติ (จากจังหวัดอื่น) อย่างมหาศาลแล้ว กรุงเทพยังถูกรุมเร้าด้วยมลพิษและปัญหาโลกร้อนที่ชัดเจนที่สุดเมืองหนึ่งของโลก เผื่อบางคนยังไม่รู้ แผ่นดินกรุงเทพทรุดตัวลงทุกปี ปีละประมาณ 2-3 ซม. ส่วนหนึ่งจากการสูบน้ำบาดาลขึ้นมาใช้ ในขณะเดียวกันระดับน้ำทะเลที่ปากแม่น้ำเจ้าพระยาก็สูงขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากปัญหาโลกร้อน ยังผลให้หลายคนหวาดหวั่นกันว่ากรุงเทพจะจมน้ำภายในสิบห้าถึงยี่สิบปีข้างหน้า

รูปจากfbCERES.Environment.Park


สนใจเข้าไปดูงานของ CERES ได้ที่ http://www.ceres.org.au/หรือทางเฟสบุค https://www.facebook.com/CERES.Environment.Park

 

 

 


 | วันที่ 01/04/2557

อ่าน 819


 เปิดพื้นที่ให้คนเมืองเช่าแปลง ร่วมเรียนรู้ ลงมือทำกับเกษตรกร
 Edible Garden City @ สิงคโปร์
 Agritopia : เมื่อหมู่บ้านกับพื้นที่เกษตรได้รับการผสมผสานกันอย่างลงตัว
 596 Acres : เมื่อโปรแกรมพาคนอยากทำสวนผักชุมชนกับพื้นที่รกร้างมาพบกัน
 โรงละครในสวนผัก @ Winthrop Harmony Arts Garden


โครงการสวนผักคนเมือง
912 ซอยงามวงศ์วาน 31 ซอยย่อย 7
ถนนงามวงศ์วาน อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000
โทร. 02-591-1195-6
cityfarm2010@hotmail.com
Design by Ngoscyber