มหกรรมพันธุกรรม จากเมล็ดพันธุ์สู่จานข้าว


             ผ่านไปแล้วกับงานมหกรรมพันธุกรรม จากเมล็ดพันธุ์สู่จานข้าวซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 26-28 กุมภาพันธ์ 2559 ที่ผ่านมา บริเวณริมบึงแก่นนคร จ.ขอนแก่น


           งานนี้จัดขึ้นโดยเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) มูลนิธิชีววิถี ร่วมกับกลุ่มเกษตรกรภูมิภาคต่างๆ และภาคีเครือข่ายอีกหลายองค์กร ที่ตระหนักความสำคัญของสิทธิเกษตรกร ชาวนาชาวไร่ และชุมชนท้องถิ่นในการเข้าถึง จัดการ และรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงการรักษาพันธุกรรมพื้นบ้านให้ปลอดพ้นจากการผูกขาดและครอบงำทุกรูปแบบ  อีกทั้งยังตระหนักถึงปัญหาและวิกฤตต่างๆที่เกษตรกรรายย่อยกำลังเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเศรษฐกิจถดถอยทั่วโลก ราคาผลผลิตตกต่ำ  การประกาศเขตเศรษฐกิจพิเศษเพื่อเอื้ออำนวยประโยชน์ให้กับนักลงทุน การเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน การเปิดเสรีการค้า การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศที่สร้างความเสี่ยงต่อการผลิตของเกษตรกรอย่างหนัก ความขัดแย้งเผชิญหน้าในปัญหาแย่งชิงทรัพยากร ไม่ว่าจะเป็นจากการทวงคืนผืนป่า การขยายสัมปทานเหมืองแร่ต่าง ๆ การเปิดสัมปทานบ่อปิโตรเลียม การแย่งยึดที่ดินจากการขยายตัวของโครงการขนาดใหญ่ การลงทุนขนาดใหญ่ทั้งการเกษตรและอื่นๆ รวมถึงการเร่งผลักดันการเปิดเสรีพืชดัดแปลงทางพันธุกรรม หรือ จีเอ็มโอ  ซึ่งปัญหาเหล่านี้จะส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางพันธุกรรมของเกษตรกรรายย่อย ตลอดจนกระทบต่อความมั่นคงทางอาหารของคนทุกคนในสังคม


            ในงานมีกิจกรรมดีๆที่น่าสนใจมากมาย  ไม่เพียงแค่เราได้สัมผัสถึงความน่าตื่นตาตื่นใจของความหลากหลายทางพันธุกรรมพื้นบ้านที่บ้านเราเท่านั้น เรายังมีโอกาสได้พบปะกับเกษตรกรรายย่อยตัวจริงเสียงจริง ที่พวกเขาร่วมแรงร่วมใจกันทำงาน สั่งสม  พัฒนา และรักษาภูมิปัญญาและพันธุกรรมพื้นบ้านต่างๆ เอาไว้ ที่สำคัญพวกเขายังพร้อมจะแลกเปลี่ยนแบ่งปันทั้งภูมิปัญญา วิชาความรู้ ตลอดจนพันธุกรรมต่างๆ ให้กับเพื่อนเกษตรกร และผู้ที่สนใจคนอื่นๆอีกมากมายด้วย


            สำหรับคนที่อยากเข้าถึงอาหารและสินค้าชุมชนต่างๆที่ดีและมีคุณภาพ งานนี้มีเครือข่ายเกษตรกรทางเลือกจากทุกภูมิภาค ที่ร่วมทำงานกับเครือข่ายเกษตรทางเลือก และภาคีเครือข่ายต่างๆ มาร่วมออกบูธ แสดงพันธุกรรม และผลผลิตดีๆมาจำหน่ายมากมาย


            สำหรับคนที่อยากเรียนรู้ พัฒนาศักยภาพตนเอง เพิ่มแรงบันดาลใจ หรือหาเครือข่ายที่สนใจเรื่องคล้ายๆกัน ก็สามารถเข้าไปเรียนรู้ในห้องย่อยต่างๆได้ มีประเด็นที่น่าสนใจให้เลือกแลกเปลี่ยนเรียนรู้มากมาย ทั้งเรื่องการคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ข้าว การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ผัก  พืชหลังนา ตลาดสินค้าเกษตรกร การรับรองมาตรฐาน ผู้บริโภคจับมือผู้ผลิต การแปรรูปข้าว เทคนิคการเลี้ยงสัตว์และผลิตอาหารสัตว์ ไปจนถึงเรื่องเกษตรกรรุ่นใหม่


            นอกจากนี้ใครสนใจเรื่องเทคโนโลยีนวัตกรรมขนาดเล็กในการทำนา งานนี้เครือข่ายช่างชาวนาก็ได้เตรียมนวัตกรรมต่างๆมาให้ดู พร้อมทั้งสาธิต บอกวิธีทำ วิธีใช้ กันอย่างไม่หวงวิชา


            สำหรับคนเมืองที่มีพื้นที่ไม่มาก ไม่ได้เป็นเกษตรตัวจริง งานนี้โครงการสวนผักคนเมืองก็ได้พี่ป้อม ศิริกุล ซื่อต่อชาติไปช่วยแบ่งปันความรู้เรื่องการปลูกผักให้กับคนเมืองที่มีพื้นที่จำกัด อีกทั้งยังมีมูลนิธิศูนย์สื่อเพื่อการพัฒนา ไปช่วยแบ่งปันความรู้ทั้งเรื่องการทำเต้าหู้แข็งกินเอง และการใช้พลังงานทางเลือกอย่างโซล่าเซลล์ในรูปแบบต่างๆ



            ส่วนคนที่สนใจเรื่องกินนอกจากจะมีอาหารพื้นบ้าน รสมือท้องถิ่น จากเครือข่ายเกษตรกรให้ได้กินลิ้มรสกันแล้ว ยังมีการประกวดหลากพันธุ์ หลากรส หลากความหอม ข้าวพื้นบ้าน การประกวดประชันฝึกมือแกงอ่อม และการประกวดประชันประแดกแซบ ประแดกนัวซึ่งเปิดโอกาสให้เราได้ชิมทั้งข้าวเหนียว ข้าวเจ้าพื้นบ้านกว่า 20  สายพันธุ์ จากหลายถิ่น  ได้ชิมแกงอ่อมฝีมือเด็ดจากหลายที่ และหากใครชอบปลาแดก ก็มีปลาแดกจากปลาหลากชนิด จากหลายลุ่มน้ำ ที่ทำโดยภูมิปัญญาที่ต่างกัน มาให้ลิ้มลองอีกด้วย



            ส่วนใครที่ชอบทำอาหารงานนี้เขาก็มีสาธิตการทำพาสต้า และอุด้ง ที่มีความพิเศษคือมีส่วนผสมของแป้งที่ทำจากข้าวพื้นบ้านซึ่งมีคุณค่าทางสารอาหารมาก แถมยังมีเชฟรุ่นใหม่ จากกลุ่ม Slow Food Youth Network เจ้าของร้านซาหมวย & Son จ.อุดรธานี มาสาธิตการทำอาหารแนว fusion อีสาน-โมเดิร์นที่นำวัตถุดิบที่หาได้จากตลาดเขียวในงานมาทำให้ได้ดูและได้ชิมกันอีกด้วย  หากใครพาลูกพาหลานมา ก็มีกิจกรรมดีๆจากเชฟน้อยกินเปลี่ยนโลก ให้เด็กๆได้ลองปรุง ได้ลองเล่น ลองเรียนรู้


            วันสุดท้าย คือวันที่ 28 ก.พ.ก่อนที่เครือข่ายเกษตรกรที่มาร่วมงานจะแยกย้ายจากกันไป ก็มีงานบุญทอดผ้าป่าสามัคคีสร้างอาคารและพื้นที่เรียนรู้เพื่อความมั่นคงทางอาหาร มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) โดยมีเครือข่ายพี่น้องเกษตรกร และเครือข่ายทำงาน ช่วยรวมเงินมาทำบุญร่วมกัน ขบวนแห่และพิธีกรรมเป็นไปอย่างอบอุ่น


           ปิดท้ายงานด้วยการแลกเปลี่ยนพันธุกรรมที่พี่น้องเกษตรกรได้ช่วยกันนำพันธุกรรมพื้นบ้านที่ตนเองเก็บรักษาไว้มาแบ่งปัน นอกจากพันธุกรรมพื้นบ้านทั่วไปแล้ว ก็ยังมีพันธุกรรมพื้นบ้านที่มีความพิเศษ เรื่องความดก ความใหญ่ ความยาว จำพวกกล้วย ฟัก ฟักทอง น้ำเต้า มัน บวบ มาแบ่งปันด้วย


           ภาพเมล็ดพันธุ์ พืชพรรณ พันธุกรรมพื้นบ้านต่างๆ ที่ไม่ได้กลายเป็นสินค้า แต่ผู้คนต่างร่วมกันนำมาแบ่งปันด้วยหัวใจนี้ นับวันจะหาดูได้ยากยิ่งขึ้นทุกที นับเป็นภาพที่น่าประทับใจเป็นอย่างยิ่ง


            ทุกคนที่มาร่วมงานครั้งนี้ ได้ประกาศเจตนารมณ์ ณ บึงแก่นนคร จ.ขอนแก่น ร่วมกันว่า พวกเราในนามเครือข่ายเกษตรกร ชุมชนท้องถิ่น ผู้บริโภคและเพื่อนมิตร มีเจตจำนงแน่วแน่ที่จะมาร่วมกันผนึกกำลังอย่างเข้มแข็งผ่านงาน “มหกรรมพันธุกรรม จากเมล็ดพันธุ์สู่จานข้าว” เพื่อรักษาพันธุกรรมพื้นบ้านให้ปลอดพ้นจากการผูกขาดและครอบงำในทุกรูปแบบ เพราะเราเข้าใจเป็นอย่างดีว่าการแลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ได้โดยเสรีระหว่างเกษตรกร และการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์เพื่อการเพาะปลูกนั้น คือพื้นฐานแห่งความงอกงามและการรักษาความหลากหลายของทรัพยากรชีวภาพ และเป็นหลักประกันสำหรับอธิปไตยทางด้านอาหารของประชาชนและความอยู่รอดของเกษตรกรรายย่อย พวกเราทั้งหลายที่มารวมกันในวันนี้ได้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของพวกเราผ่านการทำงานในไร่นา ผ่านงานวิชาการชาวบ้าน โดยตระหนักในศักดิ์ศรีของชาวนาชาวไร่ หลักสิทธิมนุษยชน สิทธิชุมชน และสมานฉันท์ภาคประชาชนเพื่อต่อต้านการผูกขาดระบบเกษตรกรรมและอาหาร และเพื่อสร้างชีวิตที่ดีของประชาชนทั้งมวล  

พวกเราจึงขอประกาศว่า พวกเราจะคงยืนหยัดปฏิบัติการในผืนนา ไร่ สวน ชุมชนของพวกเราอย่างไม่หยุดยั้ง และจะประสานความร่วมมือเป็นเครือข่ายกับกลุ่มต่าง ๆ ในสังคม ทั้งในท้องถิ่นและระดับชาติ พร้อมทั้งจะร่วมกับประชาชนทั้งหลายในสังคมหยุดยั้งนโยบาย กฎหมาย และมาตรการทั้งหลายที่จะทำให้เกิดการผูกขาดครอบงำระบบเกษตรกรรมและอธิปไตยทางอาหารอย่างเต็มกำลัง  ด้วยความสมานฉันท์ของประชาชนทั้งมวล เกษตรกร ชาวนา ชาวสวน ชาวไร่ ผู้บริโภค ผู้ประกอบการ นักวิชาการ หน่วยงานราชการ และนักกิจกรรมทางสังคม ประชาสังคมต่าง ๆ ไชโย ไชโย ไชโย

 

           


 | วันที่ 01/03/2559

อ่าน 810


 โรงละครในสวนผัก @ Winthrop Harmony Arts Garden
 ลงมือทำเพื่อเปลี่ยนแปลง @ ดาดฟ้า Brandeis University
 Living Lots NYC : คืนชีวิตให้กับพื้นที่รกร้างว่างเปล่าในนครนิวยอร์ก
 ตัวถูกกักกัน แต่ใจอิสระในสวนผักเรือนจำ
 'Dads and Dirt' พ่อ+ลูก+สวนผัก


โครงการสวนผักคนเมือง
912 ซอยงามวงศ์วาน 31 ซอยย่อย 7
ถนนงามวงศ์วาน อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000
โทร. 02-591-1195-6
cityfarm2010@hotmail.com
Design by Ngoscyber